Depoda okutulan barkod ile kasada okutulan barkod aynı olmayabilir. Tedarikçiden gelen kolinin üstündeki kod ise üçüncü bir koddur.
Bu, hata değil normal bir durum. Sorun, sistemin tek barkod kabul etmesi ve ekibin geri kalanını elle aramak zorunda kalmasıdır.
Bu yazıda çoklu barkod yapısının nasıl kurulacağını, hangi senaryolarda gerektiğini ve okutma disiplininin operasyona etkisini anlattık.
İçindekiler
Neden birden fazla barkod olur?
En yaygın neden tedarikçi çeşitliliğidir. Aynı ürünü iki farklı tedarikçiden alıyorsanız, her biri kendi barkodunu basmış olabilir.
İkinci neden ambalaj seviyesidir. Tekli ürünün barkodu ile on iki adetlik kolinin barkodu farklıdır; ikisi de aynı ürünü işaret eder.
Üçüncü neden zaman içindeki değişimdir. Üretici ambalajı yenilediğinde barkod değişebilir; ancak eski stok raflarda durmaya devam eder.
Dördüncü neden ise kendi ürettiğiniz iç kodlardır. Bazı işletmeler kendi etiketini basar ve tedarikçi barkodunu da korur.
Barkod türleri
Perakende barkodu. Kasada okutulan koddur. Uluslararası standartlarda üretilir ve ürünü tekil olarak tanımlar.
Koli barkodu. Toplu ambalajı tanımlar. Depo giriş çıkışlarında kullanıldığında adet adet okutma ihtiyacını ortadan kaldırır.
Ağırlıklı barkod. Tartılı ürünlerde miktar bilgisini barkodun içinde taşır. Market operasyonunda kritiktir; tartım ve ağırlıklı barkod yazısında ele aldık.
Seri numarası etiketi. Her ürünü tekil olarak izler. Garanti ve servis gerektiren ürünlerde kullanılır; seri numarası takibi yazısına bakın.
Lot etiketi. Parti bilgisini taşır; gıda ve kimyada zorunludur. Parti lot takibi yazısı bu konuyu açıklıyor.
Çoklu barkod nasıl tanımlanır?
Yapı basittir: bir stok kartı, birden fazla barkod kaydı. Hangi kod okutulursa okutulsun, sistem aynı karta ulaşır.
Kartta bir kod "birincil" olarak işaretlenir; etiket basımında ve raporlarda bu kullanılır. Diğerleri alternatif kod olarak tanımlanır.
Varyantlı ürünlerde her varyantın kendi barkodu olur. Kırmızı orta beden ile mavi büyük beden farklı stok kalemleridir ve farklı kod taşır; varyantlı ürün takibi yazısına bakın.
Tedarikçi kodları da benzer mantıkla eşlenir; tedarikçi kartları ve çoklu kod yazısı bu tarafı ele alıyor.
Koli barkodu ve çarpan
Koli barkodunun asıl değeri çarpandadır. Kod okutulduğunda sisteme bir adet değil, koli içindeki adet kadar miktar girmelidir.
Bu tanım eksikse depo ekibi ya adet adet okutur ya da miktarı elle yazar. İkisi de zaman ve hata maliyeti üretir.
Çarpan tanımı birim yapısıyla birlikte düşünülmelidir. Adet, koli ve palet arasındaki çevrimler tanımlıysa raporlar da tutarlı çıkar; birim tanımları yazısına bakabilirsiniz.
Koli içeriği değiştiğinde tanım güncellenmelidir. Eski çarpanla okutulan bir koli, sessiz bir stok farkı üretir.
Günlük kullanımda ne değişir?
Mal kabulde. Tedarikçinin bastığı kod tanımlıysa gelen mal doğrudan okutularak kaydedilir; arama yapılmaz.
Sayımda. Rafta hangi ambalajdan bulunursa bulunsun okutma çalışır. Sayım hızı belirgin şekilde artar; depo sayımı yazısına bakın.
Kasada. Eski ve yeni ambalaj aynı anda rafta olsa bile satış aksamaz; hızlı satış ekranı yazısı kasa tarafını anlatıyor.
Kanal eşlemesinde. Pazaryeri ürün eşleştirmesi çoğu zaman barkod üzerinden yapılır; doğru tanım eşleştirmeyi otomatikleştirir. Ürün eşleştirme yazısına bakabilirsiniz.
Sık yapılan hatalar
Aynı barkodu iki karta tanımlamak. Bu, okutmada hangi ürünün geleceğini belirsizleştirir. Sistem buna izin vermemelidir.
Koli barkodunu tekli ürün olarak tanımlamak. Çarpan olmadan tanımlanan koli barkodu, her okutmada miktarı eksik kaydeder.
Eski barkodları silmek. Rafta eski ambalaj varken kodu silmek satışı durdurur. Eski kodu pasif hale getirmek daha güvenlidir.
Barkod tanımını herkese açmak. Kart üzerinde barkod ekleyebilen kişi sayısı sınırlı olmalıdır; yetkilendirme bu kontrolü sağlar. Tüm barkod tanımları stok modülünde kart alt tanımı olarak tutulur.
Etiket basımı ve saha kullanımı
Barkod tanımının pratik karşılığı etikettir. Sistemde tanımlı ama ürünün üzerinde okunabilir bir kodu olmayan bir kart, depoda hiçbir işe yaramaz. Bu yüzden etiket basım düzeni tanım kadar önemlidir.
Etiket ihtiyacı üç noktada doğar. Mal kabulde tedarikçinin etiketi okunmuyorsa, üretim sonrası mamul çıktığında ve depo içi yeniden ambalajlama yapıldığında. Her üç durumda da etiket, o anda ve o noktada basılabilmelidir.
Etiket içeriği de düşünülmelidir. Yalnızca barkod yeterli olmayabilir; ürün adı, varyant bilgisi ve gerekiyorsa lot numarası da etikete girer. Depo çalışanının okuyamadığı bir etiket, hata oranını düşürmez.
Lot ve son kullanma tarihi taşıyan etiketler gıda ve kimyada özellikle kritiktir; parti lot takibi yazısında bu yapıyı ele aldık.
Mobil cihazla okutma yapan ekiplerde etiketin fiziksel dayanıklılığı da hesaba katılmalıdır. Soğuk depoda veya nemli ortamda silinen bir etiket, tüm sistemi devre dışı bırakır.
Barkod verisini temiz tutmak
Barkod tanımları zamanla kirlenir. Kapanan ürünler, değişen ambalajlar ve yanlış girilmiş kodlar birikir. Bu birikinti, okutma sırasında beklenmedik sonuçlar üretmeye başlar.
Yılda bir kez yapılan bir temizlik çoğu sorunu önler. Kontrol listesi basittir: aynı kodun iki kartta olup olmadığı, çarpanı tanımlanmamış koli barkodları ve artık kullanılmayan eski kodlar.
Eski kodları silmek yerine pasif hale getirmek daha güvenlidir. Rafta hâlâ eski ambalajlı ürün bulunabilir; kod silindiğinde o ürün kasada okutulamaz ve satış durur.
Temizlik için en uygun zaman sayım dönemidir. Sayım sırasında okutulamayan her ürün, zaten bir tanım eksiğine işaret eder; depo sayımı yazısında bu fırsata değindik.
Kanal eşlemesi yapan işletmelerde temizlik daha da kritiktir. Pazaryeri eşleştirmesi barkod üzerinden yürüdüğü için hatalı bir kod, yanlış ürünün satılmasına yol açabilir; ürün eşleştirme yazısına bakabilirsiniz.
Sık sorulanlar
Bir karta kaç barkod tanımlanabilir?
Pratikte sınır yoktur. Önemli olan her kodun tekil olması ve çarpanının doğru tanımlanmasıdır.
Barkodu olmayan ürünü nasıl yönetirim?
Kendi iç kodunuzu üretip etiket basabilirsiniz. Bu, sayım ve kabul hızını ciddi biçimde artırır.
Barkod okuyucu şart mı?
Mobil cihaz kamerası da kullanılabilir. Yoğun operasyonda ayrı okuyucu daha verimlidir.
Etiket basımı sistemden yapılabilir mi?
Kart üzerindeki birincil barkod etiket basımında kullanılır; yazıcı entegrasyonu ihtiyaca göre planlanır.
Çoklu barkod, küçük bir tanım ayarı gibi görünüp depo hızını doğrudan belirleyen bir yapı. Bir kez doğru kurulduğunda her okutmada zaman kazandırıyor.
EQLEM ekibiyle görüşerek barkod yapınızı ve etiket düzeninizi planlayabilirsiniz.